پرشین ورق

خط ویژه

معرفی انواع ورق فولادی و تفاوت آنها

Print Friendly, PDF & Email
انواع ورق فولادی

ورق فولادی در حقیقت یک نوع ورق فلزی با سطح کاملا مسطح است. ورق فولادی معمولا از نوردهای گرم و یا پیلت تهیه میشود. یکی از مزیت های بزرگی که می توان برای ورق های فولادی ذکر کرد، امکان کلاف شدن و رول شدن آن است. به همین صورت نیز به کارخانه ها ارائه می شود و نسبت به ورقه های برشی و تکه ای طرفدار بیشتری دارد.

ورق های فولادی انواع مختلفی دارند که بر اساس روشی که تهیه و تولید می شوند و مواد خامی که برای تولید آن ها مورد استفاده قرار می گیرد، نام گذاری میشوند.

استانداردهای ورق فولادی، براساس استاندارد سه کشور میباشد.

  1. استاندارد DIN آلمان که رایج ترین استاندارد موجود در بازار ایران است
  2. استاندارد ASTM آمریکا
  3. استاندارد گوس روسیه که به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد

ورق های فولادی با توجه به درصد کربن موجود در آلیاژ آنها (حدود 0.025 تا 0.03 درصد کربن) ، فرآیند تولید و آلیاژ های فلز، خواص مختلفی به خود گرفته و در نهایت کاربرد و نامگذاری آنها نیز تحت تاثیر عوامل مذکور، متغیر خواهد بود.

 

انواع ورق فولادی بر اساس نوع نورد و روش تولید

ورق های فولادی نورد گرم

ورق های فولادی نورد گرم یا ورق سیاه نیز همان طور که از نامشان پیداست، طی فرآیند حرارتی معادل 1400 فارنهایت و نرم و شکل پذیر شدن اسلب یا تختال و در نهایت فرم دهی به آنها در بین رول ها تولید می گردند.

ورق های بدست آمده از نورد گرم، در زبان انگلیسی، هات رول پلیت (Hot Rolled Plate) و یا هات رول کویل (Hot Rolled Coil) نیز خوانده می شوند. ورق های فولادی نورد گرم، قطری بین 1.16 اینچ تا 5.16 اینچ دارند که به ورق های نورد گرم بسیار نازک، فویل یا برگ یا شیت ، و به قطعات ضخیم تر از 6 میلی متر، پلیت گفته می شود. ورق های فولادی حاصل از نورد گرم نیز همان ورق های سیاه و ورق های گالوانیزه هستند.

 

کاربرد ورق فولادی نورد گرم

کاربرد ورق های فولادی نورد گرم، با توجه به صنعتی شدن و نیاز مختلف خواص مکانیکی و شیمیایی تعریف می گردد و تقاضای بالایی نیز دارد. از آنجا که کیفیت ورق های نورد گرم، کمتر از ورق های نورد سرد می باشد لذا از این ورق ها در مصارف ساخت و ساز، مخازن تحت فشار، جوشکاری، تیرآهن، ریل، لوله های استیل و لوله های انتقال و جریان استفاده می شود.
با توجه به نیاز خریداران و کاربرد ورق نورد گرم، می توان خواص آن را طی فرآیندهای نرمالایزکردن، تمپر و کوئنچینگ گسترش داد تا در صنایع بیشتری به کار برده شوند.
• ورق های API به صورت کویل و شیت و پلیت مورد مصرف در ساخت لوله های انتقال نفت و گاز
• ورق های مورد مصرف در ساخت مخازن تحت فشار مانند گریدهای Grade C ، A516 , A537, A283
• ورق های ساختمانی در گریدهای St 52 , St 37 یا S355 , S255
• ورق های دریایی گرید A

 

کارخانه های تولید ورق فولادی

کارخانه های تولید کننده ورق فولادی در جهان بسیار زیاد هستند و ایران نیز یکی از این کشورهای تولیدکننده می باشد. اما در بازار ایران با توجه به محدودیت ها و ضعف تکنولوژی در ساخت انواع ورق فولادی نورد گرم، محصولات برخی کشورها نیز عرضه میگردد.

مهمترین کارخانه های فولادی ایران

مهمترین کارخانه های فولادی جهانی

  • کارخانه آرسلور میتال قزاقستان Arcelor Mittal که با نام ورق قزاق در بازار ایران شهرت یافته است
  • کارخانه ام ام کا روسیه MMK
  • کارخانه اسار استیل هند ESSAR که در بازار ایران با نام ورق هند شهرت یافته
  • کارخانه پوسکو کره جنوبی POSCO
  • کارخانه هیوندایی استیل Hyundai Steel
  • کارخانه ریژاوو چین Rizhao

 

ورق فولادی نورد سرد

ورق فولادی نورد سرد، همان طور که از نام آن پیداست، طی فرآیند سرد ، کششی و فشاری تولید می گردد. دستگاه های نورد سرد، دارای 6 غلتک هستند 2 غلتک که وظیفه کاهش ضخامت شمش را دارند که به آنها غلتک کار گفته می شود و 4 غلتک دیگر که نگهدارنده غلتک های کار هستند تا از خم شدن آن جلوگیری کرده و فرآیند کاهش ضخامت، به درستی انجام گیرد و به آنها غلتک های پشتیبان گفته می شود. ورق های خروجی از روش نورد سرد، ورق های روغنی هستند که به صورت مجزا به آن می پردازیم.

فرآیند تولید ورق نورد سرد

  1. قرار گیری شمش آهنی در بین استندهای دو غلتکی یا استند رافینگ که دو نورد چرخنده در بالا و پایین وجود دارد.
  2. تغییر شکل شمش فولادی، تحت فشار غلتک ها با حرکت پیوسته، که موجب کاهش قطر شمش و افزایش طول و عرض آن می گردد.
  3. اسیدشوی کردن ورق فولادی بدست آمده به منظور از بین رفتن لایه های اکسیدی آن
  4. در نهایت عملیات حرارتی و آنیلی شدن ورق ها

 

کاربرد ورق فولادی نورد سرد

ورق فولادی نورد سرد ، به طور کلی نسبت به ورق های نورد گرم، کیفیت بهتری داشته و سطح آنها نیز قابل قبول تر است. در واقع استحکام ورق های نورد سرد، بسیار بالا و قابل قبول است. لذا استحکام یکی از ویژگی هایی است که خریداران بویژه در صنعت خودرو و لوازم خانگی به آن توجه زیادی می نمایند.

 

انواع ورق فولادی نورد سرد و نورد گرم :

همان طور که پیش تر بیان داشتیم، ورق های نورد سرد، ورق های روغنی هستند که کیفیت بالاتری نیز دارند. ورق های گرم نیز طی نورد گرم تولید میشوند و همان ورق های سیاه هستند. انواع دیگری از ورق وجود دارند که ورق پایه آنها، ورق های سیاه می باشد و در نهایت می توان گفت، به غیر از ورق های سرد، ما بقی ورق ها طی نورد گرم تولید شده اند.

  1. ورق های سرد (ورق روغنی)
  2. ورق های گرم (ورق سیاه)
  3. ورق های گالوانیزه (ورق سفید)
  4. ورق های رنگی (ورق گالوانیزه رنگی)
  5. ورق های اسیدشویی شده
  6. ورق های قلع اندود شده (تین پلیت)
  7. ورق های آلیاژی
  8. ورق های آجدار

 

معرفی اجمالی ورق های فولادی

ورق سیاه (ورق نورد گرم)

ورق سیاه که به آنها ورق گرم نیز می گویند در ۲ نوع ورق سیاه صنعتی و ورق سیاه معمولی و در استانداردهای مختلف تولید می شود.

برای اندازه گیری کیفیت ورق سیاه از شاخصی به نام ST استفاده می شود که این شاخص در ورق سیاه معمولی بین اعداد St33 تا St 52 می باشد. این نام گذاری بر اساس مقدار کربن موجود در مواد سازنده ورق است، به گونه ای که ورق St 33 دارای کمترین مقدار کربن و در نتیجه انعطاف پذیری بیشتر نسبت به سایر کیفیت ها و ورق ST52 دارای بیشترین مقدار کربن و در نتیجه انعطاف پذیری خیلی کمی است.

رایجترین نوع ورق سیاه از نظر کیفیت ST 37 است که از نظر سختی و منعطف بودن در حد متوسط قرار دارد.

ابعاد فیزیکی ورق گرم

ورق سیاه به دو شکل وارد بازار می شود: رول و شیت (البته تا ضخامت ۱۵ میل فقط در دو شکل رول و یا شیت وارد بازار شود و از سایز ۱۵ میل به بالا تنها به صورت شیت خام وارد بازار می شود.) هر دوی این دو شکل ورق قابل برش به سایز های مختلف می باشد.

کاربرد ورق سیاه

  • صنعت ساختمان
  • تانکر سازی
  • خودروسازی
  • مخازن خاص
  • کشتی سازی
  • صنایع سنگین فلزی
  • اسکلت سازی
  • سوله سازی
  • سد سازیپ
  • پروژه های پتروشیمی
  • مخزن سازی
  • ساخت بدنه کشتی
  • ماشین آلات سنگین
  • تولید لوله های تحت فشار
  • مخازن نفتی
  • مخازن تحت فشار
  • سیلندرهای فشار قوی

 

ورق روغنی (ورق نورد سرد)

ورق سرد که به آن ورق روغنی نیز می گویند نوعی دیگر از ورق فولادی است که با استفاده از تکنولوژی نورد سرد تولید می شود. علت نامگذاری ورق های سرد به اسم ورق روغنی، اصطلاحی عامیانه و بر مبنای وضعیت ظاهری این نوع ورق می باشد.

شکل ظاهری

در این فرآیند ساخت ورق روغنی ورق های با ضخامت بالا توسط نورد به ضخامت های پایین تر تبدیل می گردند. در این فرآیند به دلیل استفاده از نورد سرد کیفیت ظاهری ورق های نورد شده بسیار عالی می باشد. از این جهت از ورق های روغنی بیشتر در کاربردهایی که ورق ظاهر جسم را تشکیل میدهد استفاده می شود. ورق سرد بسته به نوع آلیاژ و همچنین عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی آنها به چند دسته کلی تقسیم می شود.

ورق های معمولی (مانند ST۱۲)، ورق های نیمه کشش (مانند ST۱۳) و ورق های فوق کشش (مانند ST۱۴) نمونه هایی از انواع ورق روغنی می باشند. استاندارد ضخامت ورق روغنی بین ۳ دهم میلی متر الی ۳ میلی متر می باشد و از نظر عرض نیز دارای دو عرض استاندارد ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر هستند. در ایران شرکتهای فولاد مبارکه اصفهان، هفت الماس و شرکت فولاد غرب عمده تولید کنندگان ورق سرد (ورق روغنی) هستند و از میان ورق های وارداتی ورق روغنی روس و قزاق در بازار ایران پر کاربرد و پر مصرف هستند.

وزن ورق روغنی

ورق های روغنی یا همان نورد سرد دارای وزن استاندارد ویژه هستند که با آهن معمولی تقریبا یکسان می باشد.

کاربرد ورق روغنی

ورق نورد سرد (ورق روغنی ) پایه تولید ورق گالوانیزه (ورق سفید) هستند. از آنجایی که ورق گالوانیزه رنگی خود نیز از ورق گالوانیزه ساخته می شود پس در نتیجه پایه و اساس ورق رنگی، ورق روغنی(ورق سرد) می باشد.

 

ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه از ورق سرد (ورق روغنی) تولید می شود نیز نوعی دیگر از ورق فولادی می باشد که برای تولید ورق گالوانیزه طی یک پروسه طولانی در تمام سطح ورق روغنی مقدار چندین میکرون فلز روی را می نشانند تا ورق فولادی در مقابل زنگ زدگی مقاوم شود به عبارت دیگر در ورق گالوانیزه، بین آهن و روی، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند و آهن به عنوان کاتد بکار می‌رود. در ورق گالوانیزه حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، زنگ نخواهد زد.

ابعاد فیزیکی ورق گالوانیزه

ورق گالوانیزه به دو صورت کلی رول فرم و فابریک در کارخانه تولید می شود.

ورق های رول فرم گالوانیزه با ضخامت های ۱۸ صدم میلی متر تا ۶ میلی متر و با دو عرض ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر تولید می شوند.

ورق های فابریک گالوانیزه هم به دو صورت فابریک ۲۰۰۰*۱۰۰۰ میلی متر و فابریک ۲۵۰۰*۱۲۵۰ میلی متر تولید می شوند.

وزن عمومی رول ها بسته به عرض رول یا ضخامت و کارخانه تولید کننده بین ۵ تا ۷ تن می باشد.

کاربرد ورق گالوانیزه

  • صنعت اتومبیل
  • حمل و نقل
  • صنعت کشاورزی
  • لوله
  • بیلبوردهای تبلیغاتی
  • ساختن لوازمی مثل لوله بخاری، کانال کولر، کابینت آشپزخانه، لوله‌های آب و هر جا که احتمال خوردگی آهن و خسارت وجود دارد
  • ورق کرکره ای
  • ساخت سقف شیروانی منازل

 

ورق رنگی (ورق گالوانیزه رنگی)

ورق رنگی معمولاً از رنگ پاشی ورق گالوانیزه در کوره های خاص تولید می شود. در ورق رنگی روی ورق در دو فرایند به ضخامت ۲۰ الی ۲۵ میکرون و قسمت پشت ورق در یک فرایند یک مرحله ای به ضخامت ۷الی ۱۵ میکرون پوشش رنگ به صورت کوره ای قرار می گیرد. رنگ الکترو استاتیک ورق گالوانیزه را در مقابل خوردگی بیش از قبل مقاوم تر کرده وهمچنین آن را برای استفاده در ميحط های بسیار خورنده، اسیدی و قلیایی و با رطوبت بالا مناسب تر مي كند. همچنین برای بعضی مصارف، ظاهر زيبایی به آن مي بخشد.

 

رئال ورق رنگی چیست؟

ورق رنگی در رنگ های متنوعی تولید می شود که دارای استاندارد جهانی می باشند. این استاندارد به نام رئال رنگ شناخته می شود.

ورق رنگی تقریبا در ۱۶ رئال عرضه می شودکه عبارتند از:

سفید یخچالی – رئال ۹۰۱۶
کرم – رئال ۹۰۱۰
قرمز – رئال ۳۰۰۰
قرمز گوجه ای – رئال ۳۰۲۰
آبی نیسانی – رئال ۵۰۱۵
آبی کاربنی – رئال ۵۰۱۸
نارنجی – رئال ۲۰۰۴و رئال ۲۰۰۳
زرد – رئال ۱۰۲۳
زرد لیمویی – رئال ۱۰۲۸
بنفش – رئال ۴۰۰۵
سبز چمنی – رئال ۶۰۲۴
سبز تیره – رئال ۶۰ ۱۸
صورتی – رئال ۴۰۰۳
قهوه ای رنگ سفال – رئال ۸۰۰۴
قهوه ای سوخته– رئال ۸۰۱۸

ابعاد ورق رنگی

از آنجایی که ورق رنگی فقط به صورت رول تولید می شود و استاندارد این رول ها دارای عرض ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر می باشد بایستی که ابعاد را بر پایه این مشخصات درخواست داد.

کاربرد ورق رنگی

  • صنايع ساختماني : سقف و بدنه انبارها و كارگاهها ، سقف كاذب ، نماي داخلي و خارجي ساختمانها
  • لوازم خانگي: بدنة خارجي يخچال ، آبگرمكن ، اجاق گاز ، ماشين لباس شويي و …
  • صنايع فلزي : كابينت، تجهيزات اداري، پارتيشن، بدنه کامپيوتر و …
  • صنعت حمل ونقل : ساخت كانتينر ، سردخانه ها و كاروانهاي ثابت و متحرك و ….

 

ورق اسید شویی

اسیدشویی به فرآیندی گفته می شود که طی آن چربی های روی ورق سیاه که توسط نورد گرم به ضخامت دلخواه رسیده است. با استفاده از اسیدکلریدریک از ورق زدوده می شود. در این فرایند ذغال‌های سطحی ورق و مقداری از ناخالصی‌ها گرفته شده و ورق سیاه از نظر ظاهری براق تر شده و به ورق روغنی از نظر ظاهری کمی نزدیک می شود.

ابعاد ورق اسید شویی

ورق های اسیدشویی از ضخامت ۱٫۵ میلی متر تا ۶ میلی متر تولید می شود. ورق اسیدشویی معمولا به دو صورت رول و شیت (فابریک و برشی) تولید می شوند. رول ها معمولاً در دو عرض ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر تولید می شود.

:ورق های اسیدشویی فابریک نیز دارای ابعاد زیر هستند:
ورق اسیدشویی شده ۱۰۰۰*۲۰۰۰ میلی متر
ورق اسیدشویی شده ۱۲۵۰*۲۵۰۰ میلی متر

کاربردهای ورق اسیدشویی

  • کشتی سازی
  • ساخت رینگ و شاسی اتومبیل
  • مصارف ساختمانی: تولید لوله و پروفیل و غیره
  • اتومبیل سازی: قسمتهای ساختمانی و چرخ اتومبیل قطعات خودرو و اجزاء داخلی آن (رینگ و شاسی)
  • صنایع لوله سازی تولید انواع لوله های انتقال آب، نفت و گاز
  • تولید مخازن گاز ،مایع و مخازن تحت فشار
  • فرم دهی مجدد جهت محصولات گالوانیزه
  • فرم دهی سرد و کشش عمیق سیلندر گاز

 

ورق قلع اندود

ماده اصلی ورق قلع اندود از ورق نورد گرم یا همان ورق سیاه می باشد. درابتدا ضخامت ورق گرم را با استفاده از نورد سرد به ضخامت مورد نیاز تبدیل میکنند. سپس ورق رول شده را با قلع یا کروم در فرآیندی الکترولیتی، پوشش دهی می کنند و همچنین برای کاربرد های خاص می توان از روکش دهی پلیمری برای محافظت بیشتر فلز استفاده کرد.

کاربرد ورق قلع اندود

از ورق قلع اندود بیشتر برای جلوگیری از زنگ زدگی استفاده می کنند.

  • قطعات خودروسازی : فیلترهای روغن، واشرهای درزبند سرسیلندر و قطعات الکتریکی ماشین آلات
  • ساختمان سازی : فاصله نگهدارها برای شیشه اندازی دوجداره، نردههای سقف کاذب، بازتابنده های نور، پره های رادیاتور، شیرهای تقویت شده، در پوشش بام و پوشش نمای صنعتی و تجاری، لوازم جانبی ساختمان و …
  • لوازم منزل : قالب های کیک، قطعات سازنده کپسول گاز، کنسرو سازی، اسپری‌ها و ساخت بطری‌های مواد نوشیدنی، سر بطری، بسته بندی مواد غذایی، قوطی های کنسرو
  • در تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی: باتریها، و قطعات الکتریکی، و …
  • برای ساخت فیلم‌های عکاسی: به عنوان یک ماده محافظتی برای کابل‌های فیبر نوری به کار برده می‌شود
  • لوازمی نظیر سینی، گلدان و …

 

ورق فولادی تین پلیت

ورق فولادی ورق تین پلیت، نوعی از ورق قلع اندود می باشد که دارای ضخامت ۰.۱۶ میلی‌متر تا ۰.۴۵ میلی‌متر بوده و از این ورق بیشتر جهت قوطی‌های چای، کنسرو، مواد غذایی و روغن‌های نباتی استفاده می‌شود که به دلیل مصون سازی مواد غذایی یک لایه قلع روی ورق سرد (روغنی)ST۱۲ پوشیده شده است.

در حلبی هایی که در قوطی سازی استفاده می شود عمل معکوس گالوانیزه انجام می‌شود. در تین پلیت، بر روی آهن، پوشش قلع بکار می رود. چون ماهیت فلز آهن فعال تر از قلع است و از طرفی پتانسیل احیاء قلع از آهن بیشتر است، به عنوان کاتد در حلبی به کار می‌رود و آهن آند می‌شود. البته در صورتی که پوشش قلع بشکند، خوردگی آهن در زیر این پوشش پیش می‌رود.

بعضی مواقع دو طرف ورق تین پلیت قلع یکسان ندارد به طوری که یک طرف اندازه ی ۲.۸ و طرف دیگر ۵.۶ دارای پوشش قلع هستن که طرفی که دارای قلع بیشتر جهت استفاده در داخل ظرف و طرف قلع کمتر دارد در جهت بیرون ظرف مورد استفاده قرار می‌گیرد. ورق تین پلیت از نظر سختی و نرمی به ۳ گروه شامل تمپر ۲ که نرم , تمپر ۳ که معمولی , تمپر ۴ که سخت بوده تقسیم می‌شود.

 

قیمت ورق

قیمت ورق فولادی با توجه به عوامل مختلف متفاوت است از جمله:

  • روش تولید
  • ضخامت
  • وارداتی یا داخلی بودن
  • رنگ
  • کارخانه تولیدکننده
  • میزان سفارش

از این رو قیمت ورق را باید در دسته های مختلف ورق روغنی، ورق گالوانیزه، ورق رنگی و ….مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.

به طور کلی ورق های گالوانیزه و ورق رنگی که از پایه ورق روغنی استفاده می نمایند، به دلیل فرآیند گالوانیزاسیون، کوره و… قیمت تمام شده آنها بیشتر است. ورق های شیروانی رنگی یا ورق شیروانی گالوانیزه نیز چون فرآیند فرم دهی بر روی آنها انجام شده است، قیمت بالاتری از خود ورق گالوانیزه و ورق های رنگی دارند. همچنین کارخانه تولیدکننده و کیفیت تولید آن نیز تاثیر زیادی در قیمت ها دارد. با کیفیت ترین کارخانه های معروف تولید ورق در بازار داخل ، کارخانه فولاد مبارکه، ورق کاویان، اکسین، هفت الماس، تاراز و شهرکرد میباشد.

بررسی مهمترین قیمت انواع ورق فولادی در پرشین ورق

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *